Hoeveel ontwerpers herkennen dit scenario? Je hebt met je ziel en zaligheid een ontwerp gemaakt voor een website voor een klant. Met veel precisie heb je in Photoshop alle teksten, afbeeldingen, menubalken en buttons een plek gegeven op verschillende pagina’s. Terwijl je wacht op het akkoord om je programmeur aan het werk te zetten, komt er nog een kleine aanpassing binnen. Of de kleur groen die gebruikt is, vervangen kan worden door de nieuwe huisstijlgroen en het gebruikte font vervangen kan worden door het nieuwe huisstijlfont. Terwijl je door al je lagen op zoek gaat naar de kleur en de teksten, vraag je je af ‘Waarom kan ik de kleur niet in één keer aanpassen via een swatch?’. ‘Waarom kan ik niet in één keer alle typografie veranderen via een paragraph style?’. ‘Waarom moet ik voor elke pagina een eigen bestand maken?’. En dan vraag je je af: ‘Waarom gebruiken we eigenlijk beeldbewerkingssoftware voor webdesign?’
Is Photoshop de beste ontwerptool voor webdesign?
oktober 2014

Als webdesigner werk je altijd op twee snijvlakken. Ten eerste het snijvlak van kwaliteit en budget. Aan de ene kant staat de klant voor wie je een zo goed mogelijk ontwerp wilt maken. Aan de andere kant is er het budget dat bepaald is aan de hand van je vooraf ingeschatte tijd die je denkt nodig te hebben voor het ontwerp. Hierdoor wil je aan de ene kant zo veel mogelijk tijd hebben om je werk zo goed mogelijk te doen en wil je aan de andere kant zo efficiënt mogelijk met je tijd omgaan om rendabel te blijven.

Ten tweede zit je als ontwerper op het snijvlak van de klant en de programmeur. De ontwerpen die ik maak moeten mijn klant een beeld geven hoe de site er uit gaat zien, navigeert of ’voelt’ en na akkoord moet ik de bestanden aanleveren bij mijn technische man die er ook daadwerkelijk een werkende website van moet kunnen bouwen. Het bestand dat ik maak moet dus makkelijk bewerkbaar zijn om aanpassingen van de klant door te voeren en bruikbaar zijn voor de bouwer die er de layout, kleuren, fonts en afbeeldingen uit kan halen om het om te zetten naar html, css, jpg’s, svg’s etc.

Tot een jaar of zeven geleden maakte ik al mijn ontwerpen in Photoshop. Voor elke webpagina maakte ik een Photoshopbestand waarin ik tot op de pixel nauwkeurig mijn menu’s, teksten, foto’s en illustraties opbouwde tot een voor de klant te beoordelen ontwerp. De keuze voor Photoshop was eigenlijk geen keuze. Als fotobewerkingssoftware was het het enige volwassen softwarepakket dat met pixels werkte in plaats van vectoren, millimeters of picapunten. Ook voor de programmeur was dit een acceptabel bestandsformaat omdat hij alle benodigde elementen uit het Photoshopbestand kon halen die gelijk de juiste grootte, resolutie en kleuren hadden.

Hoewel mijn Photoshopbestanden er voor de klant overzichtelijk uitzagen, waren ze dat onder de motorkap absoluut niet. Een simpele website bestond als snel uit een paar honderd lagen waarbij elke aanpassing een tijdrovende bezigheid was. Een kleuraanpassing kon niet gedaan worden door het aanpassen van een enkele ‘swatch’ maar door elk element die de specifieke kleur had te zoeken in de lagen en handmatig aan te passen naar de nieuwe kleur. Het aanpassen van teksten, het updaten van afbeeldingen, het verplaatsen van objecten, het verschuiven van hulplijnen, alles kostte zeeën van tijd. Daar kwam bij dat je voor elke pagina een eigen bestand moest maken omdat Photoshop geen meerdere pagina’s ondersteunt in één bestand (sinds 2015 heeft het wel ‘artboards’). Elke aanpassing die in één bestand al tijdrovend was, moest dan nog een aantal keer herhaald worden voor alle subpagina’s.

“Hoewel de Photoshop­bestanden er voor de klant overzichtelijk uitzien, is het onder de motorkap al snel een paar honderd lagen.”

Toen een paar jaar geleden de ‘responsive’ website zijn intrede deed, werd het verhaal nog omvangrijker. Niet alleen moesten alle pagina’s nog een keer vertaald worden naar verschillende groottes voor tablets en mobiele telefoons (ga daar maar eens aan staan met een programma waarin je geen stramien kunt opzetten), maar met de komst van hoge resolutie (retina) schermen schoot de ‘ouderwetse’ pixelopbouw te kort. Afbeeldingen die mijn programmeur tot voorheen één-op-één uit Photoshop kon halen, hadden nu een resolutie die maar de helft had van wat nodig was. Zo veranderde de Photoshopwerkwijze van een efficiënt ontwerpproces naar een sleurend traject dat voor de klant te lang duurde, voor de ontwerper niet meer rendabel was en voor de programmeur slecht werkbaar.
Toen Adobe met Indesign CS5 voor het eerst de mogelijkheid bood om behalve bestanden voor ‘print’ ook bestanden voor ‘web’ te maken, was ik in eerste instantie wat sceptisch. Het programma is van oorsprong bedoeld voor het opmaken van drukwerk en een opmaakprogramma gebruiken voor webdesign is in feite net zo onlogisch als een fotobewerkings­programma gebruiken voor datzelfde doel. Ik twijfelde er niet aan dat het ontwerpen zelf vele malen sneller en flexibeler zou gaan dan in Photoshop, maar de vraag was of er pixelnauwkeurige webpagina’s mee ontworpen konden worden die de klant een goed beeld zouden geven van het ontwerp en waarmee de programmeur zou kunnen bouwen.
“Een programma voor drukwerk gebruiken voor webdesign is net zo onlogisch als een fotobewerkings­programma gebruiken voor datzelfde doel.”

Ja en Nee. De pagina’s zijn zeker te ontwerpen voor web. Ik kan alle eenheden in pixels zetten, alle kleuren in rgb, webfonts gebruiken, afbeeldingen in hoge resolutie toevoegen voor retina schermen etc. Net als mijn bestanden voor drukwerk vormt mijn Indesign bestand nu een container voor alle elementen die ik wil gebruiken voor webpagina’s. Ik kan terugkerende elementen (menubalken, logo’s, headers, footers etc.) in een basispagina zetten zodat ik die niet elke keer opnieuw hoef te maken. Correcties of aanpassingen zijn door te voeren met één druk op de knop en als ik voor klanten het ontwerp exporteer als jpg geeft dat een 100% correcte weergave van hoe ik het ontwerp bedoel.

Maar websites maken doe je niet alleen. Als ik mijn ontwerpen aflever bij de programmeur, moet hij er wel mee uit de voeten kunnen. Hij zal mijn Photoshop- of Indesignbestand moeten kunnen gebruiken om er de kleuren, fonts, logo’s, coördinaten etc. uit te halen. En dat gaat vanuit beide programma’s op nagenoeg dezelfde manier. De werkwijze voor de programmeur verandert daarmee niet, het kan alleen even wennen zijn om de informatie uit Indesign te halen in plaats van uit Photoshop.

Er zijn natuurlijk nog veel meer programma’s voor het ontwerpen, ontwikkelen of bouwen van websites. Alleen al Adobe heeft met Muse, Animate, Reflow, XD, FireWorks en DreamWeaver verschillende pakketten voor verschillende webtoepassingen. Photoshop is voor het ontwerpen van webpagina’s echter geen optie meer. Het is te omslachtig, te beperkt en te tijdrovend. Als ik het ontwerp voor een programmeur om wat voor reden dan ook zou moeten aanleveren in Photoshop, zou ik het traject met de klant nog altijd in Indesign doen. Het ontwerp na akkoord van de klant voor de programmeur alsnog namaken in Photoshop kost in totaal nog steeds minder tijd dan ook het hele ontwerptraject in Photoshop doorlopen.

Indesign is zeker niet de heilige graal voor het ontwerpen van websites. Maar tenzij Adobe (of een andere ontwikkelaar) met een geschikt webdesignprogramma komt, is Indesign wel de meest efficiënte. Het voelt een beetje alsof nu kiezen voor Indesign net zo weinig keuze is als jaren geleden kiezen voor Photoshop.

Ook een mening?
Heb je suggesties voor handige software? Heb je een tip om de workflow te verbeteren? Reageer dan via mijn LinkedIn pagina.

 Reageer

Verdeel en heers

Deel via de bekende kanalen.